Τι είναι τα γενετικά σύνδρομα Φαιοχρωμοκυττὠματος/Παραγαγγλιώματος;

To 40% των ασθενών με φαιοχρωμοκύττωμα/παραγαγγλίωμα παρουσιάζει τον όγκο (-ους) ως μέρος ενός εκ των γενετικών/οικογενών συνδρόμων, που κληρονομούνται μέσω γενετικών μεταλλάξεων. Παρόλα αυτά, μόνο ένα 10-15% των ασθενών γνωρίζει την ύπαρξη οικογενειακού ιστορικού σύμφωνου με μία τέτοια γενετική μετάλλαξη.

Σε ποια ηλικία και πως εμφανίζονται τα γενετικά σύνδρομα;

Οι όγκοι στα σύνδρομα αυτά, εμφανίζονται τουλάχιστον μία δεκαετία νωρίτερα ( π.χ. 29 ετών ο μέσος όρος για μεταλλάξεις των γονιδίων SDHB και SDHD), είναι συχνά πολλαπλοί, αμφοτερόπλευροι, συνυπάρχουν με άλλους όγκους, ενδοκρινικούς και μη, ενώ αρκετές φορές είναι πολυεστιακοί.

Τα γενετικά σύνδρομα Φαιοχρωμοκυττὠματος/Παραγαγγλιώματος παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο κακοήθειας;

Κάποιες γενετικές μεταλλάξεις σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο μεταστάσεων, όπως οι μεταλλάξεις του γονιδίου SDHB, που εντοπίζονται στο 40% των μεταστατικών φαιοχρωμοκυττωμάτων/παραγαγγλιωμάτων.

Ποια είναι τα γενετικά σύνδρομα φαιοχρωμοκυττώματος/παραγαγγλιώματος;

Τα πιο γνωστά γενετικά σύνδρομα φαιοχρωμοκυττώματος/παραγαγγλιώματος είναι τα παρακάτω:

/ / / Nόσος Von Hippel Lindau (VHL)

> Τι είναι η νόσος Von Hippel Lindau και πως εκδηλώνεται;

Η νόσος VHL είναι ένα οικογενές σύνδρομο, που προδιαθέτει την ανάπτυξη πολλαπλών αγγειοβριθών όγκων, όπως:

  • αιμαγγειοβλαστώματα του αμφιβληστροειδούς και του κεντρικού νευρικού συστήματος
  • φαιοχρωμοκυττώματα /παραγαγγλιώματα
  • νεφρικές κύστεις
  • νεφρικό καρκίνωμα, και
  • παγκρεατικούς νευροενδοκρινικούς όγκους

> Πόσο συχνή είναι;

Η νόσος κληρονομείται κατά τον επικρατή αυτοσωμικό χαρακτήρα και η επίπτωσή της είναι 1 στις 36000 γεννήσεις.

> Σε ποια ηλικία εμφανίζονται τα φαιοχρωμοκυττώματα /παραγαγγλιώματα στη νόσο VHL;

Ο μέσος όρος εμφάνισης φαιοχρωμοκυτώματος/ παραγαγγλιώματος είναι τα 28 έτη, ενώ  η νεαρότερη ηλικία που έχει αναφερθεί είναι τα 5 έτη. Τα φαιοχρωμοκυτώματα είναι συχνά αμφοτερόπλευρα.

> Υπάρχει αυξημένος κίνδυνος κακοήθειας;

Οι ασθενείς με την νόσο VHL διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του νεφρού, ο οποίος συμβαίνει περίπου στα 2/3 των ασθενών.

> Τι πρέπει να κάνουν οι φορείς της νόσου;

Οι φορείς της μετάλλαξης χρειάζονται τακτική παρακολούθηση, που ξεκινά από την γέννηση, για την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση των όγκων.

/ / / Νευροινωμάτωση

> Τι είναι και πόσο συχνή είναι η Νευροινομάτωση;

Η Νευροινωμάτωση είναι μία γενετική διαταραχή που κληρονομείται επίσης με τον επικρατή αυτοσωμικό χαρακτήρα και η επίπτωσή της είναι 1 στα 2600-3000 άτομα.

> Πως εκδηλώνεται η νόσος;

Οι ασθενείς, κατά την διάρκεια της ζωής τους, εμφανίζουν μία σειρά από κλινικές εκδηλώσεις, όπως:

  • café au lait κηλίδες
  • όγκους των νεύρων (νευροινώματα)
  • βουβωνικές και μασχαλιαίες φακίδες
  • γνωσιακές διαταραχές
  • οστικές ανωμαλίες
  • όγκους του κεντρικού νευρικού συστήματος
  • σαρκώματα
  • φαιοχρωμοκυττώματα/παραγαγγλιώματα

> Σε ποια ηλικία εμφανίζονται τα φαιοχρωμοκυττώματα /παραγαγγλιώματα;

Το φαιοχρωμοκύττωμα/παραγαγγλίωμα μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία από την νεογνική έως την γεροντική με μέσο όρο διάγνωσης τα 42 έτη.

> Υπάρχει αυξημένος κίνδυνος κακοήθειας;

Οι ασθενείς με νευροινωμάτωση παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν κακοήθεις όγκους των νεύρων, του γαστρεντερικού και ραβδομυοσαρκώματα.

> Τι πρέπει να κάνουν οι φορείς της νόσου;

Και σε αυτό το γενετικό σύνδρομο, η τακτική παρακολούθηση, εφόρου ζωής είναι ζωτικής σημασίας.

/ / / Σύνδρομα Φαιοχρωμοκυτtώματος/Παραγαγγλιώματος Λόγω Μεταλλάξεων Των Ενζύμων Του Τρικαρβοξυλικού Οξέος Κύκλου

> Τι είναι τα σύνδρομα Φαιοχρωμοκυτtώματος/Παραγαγγλιώματος Λόγω Μεταλλάξεων Των Ενζύμων Του Τρικαρβοξυλικού Οξέος Κύκλου;

Τα σύνδρομα αυτά σχετίζονται με κληρονομούμενο φαιοχρωμοκύτtωμα/παραγαγγλίωμα και οφείλονται σε μεταλλάξεις των ενζύμων SDHD, SDAF2, SDHC, SDHB, που είναι απαραίτητα για την παραγωγή ενέργειας στα κύτταρα. Ονομάζονται οικογενές σύνδρομο παραγγαγλιώματος 1, 2, 3, 4, αντίστοιχα και κληρονομούνται με τον επικρατή αυτοσωμικό χαρακτήρα.

> Πως εκδηλώνεται τα οικογενή σύνδρομα παραγγαγλιώματος 1, 2, 3, 4 και σε ποια ηλικία αναπτύσσουν φαιοχρωμοκυτώματα/παραγαγγλιώματα;

Το πιο συχνό είναι το οικογενές σύνδρομο παραγγαγλιώματος 1, όπου οι ασθενείς αναπτύσσουν φαιοχρωμοκυτώματα /παραγαγγλιώματα, μόνο εάν κληρονομήσουν την μετάλλαξη από τον πατέρα τους και όχι από την μητέρα τους. Το 50% των ασθενών θα αναπτύξουν όγκους μέχρι την ηλικία των 31 ετών. Από την άλλη, οι φορείς της μετάλλαξης για το γονίδιο SDHB αναπτύσσουν φαιοχρωμοκυτώματα/παραγαγγλιώματα, είτε κληρονομήσουν την μετάλλαξη από τον πατέρα είτε από την μητέρα.

> Υπάρχει αυξημένος κίνδυνος κακοήθειας;

Οι ασθενείς με οικογενές σύνδρομο παραγγαγλιώματος 1, 2, 3, 4 παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο κακοήθειας. Για παράδειγμα, οι ασθενείς με το οικογενές σύνδρομο παραγγαγλιώματος 1 είναι δυνατόν να αναπτύξουν νεφρικό καρκίνωμα και γάστρο-εντερικούς στρωματικούς όγκους, ενώ οι φορείς της μετάλλαξης για το γονίδιο SDHB παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο κακοήθους παραγαγγλιώματος και καρκίνου του νεφρού. 

> Τι πρέπει να κάνουν οι φορείς της νόσου;

Ομοίως, και σε αυτό το γενετικό σύνδρομο, η τακτική παρακολούθηση, εφόρου ζωής είναι ζωτικής σημασίας.